WERKDRUK DJI

‘JE KUNT GERUST STELLEN DAT WIJ EEN ZWAAR BEROEP HEBBEN’

Tekst Ronald de Kreij Beeld Doon van de Ven

De werkdruk onder het personeel in de gevangenissen en inrichtingen van DJI is de afgelopen jaren verder opgelopen. ‘Er moet nu hoe dan ook iets gebeuren.’

Hij merkt het op zijn eigen werkplek. Het ziekteverzuim onder collega’s is hoog, verlof krijgen is lastig en ervaren collega’s lopen weg. Bijkomende zaken: veel administratieve verplichtingen, zware nieuwe taken erbij en andere verplichtingen die het werk er niet bepaald makkelijker op hebben gemaakt.

Theo Krijnen, medewerker bij de Rijks Justitiële Jeugdinrichting Den Hey-Acker in Breda heeft te maken met een hoge werkdruk. Al jaren. Een uitgebreide werkdrukmeting van FNV Overheid toonde dat in 2017 al aan. Dat leidde tot overleg met de werkgever, de minister van Justitie, die 100 miljoen euro beschikbaar stelde om de werkdruk aan te pakken. ‘Drieduizend mensen zijn er sindsdien ingestroomd’, vertelt Krijnen. ‘En er zijn cursussen gegeven. Cursussen over vakmanschap, zodat de medewerkers beter hun werk kunnen doen.’ En wat heeft dit opgeleverd? ‘Bitter weinig’, vindt hij. ‘Van de drieduizend nieuwkomers hebben we er per saldo landelijk misschien maar 450 overgehouden. Velen zijn voortijdig afgehaakt en anderen, ook mensen die al langer bij ons werkten, zijn vertrokken omdat ze de werkdruk niet meer aankonden. En die cursus vakmanschap heb ik één keer gehad. Heel theoretisch. Ik kreeg het gevoel dat we een tweede verdieping aan het bouwen waren op een huis waarvoor we vergeten zijn de fundering te storten.’

FNV na nieuw onderzoek: code-rood voor personeel DJI


Wat FNV Overheid betreft is het code-rood voor het personeel van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Net als twee jaar eerder onderzocht de bond eind vorig jaar opnieuw de werkdruk onder het personeel. De uitkomst was dat de werkdruk alleen maar verder is toegenomen tot – volgens meer dan de helft van de ondervraagden – ongezonde proporties. Dit ondanks dat er twee jaar geleden maatregelen zijn genomen door 100 miljoen euro te investeren in meer personeel en meer vakmanschap.

Dat was dus niet genoeg, schrijft FNV-overheid bestuurder Yntse Koenen aan verantwoordelijk minister Dekker in de rapportage “CODE-ROOD, werkdruk bij DJI”. Samen met zijn achterban eist hij voor de komende tijd opnieuw minstens 100 miljoen euro erbij. Zo sommen bond en kaderleden meer wensen op: de formatie uitbreiden door ruimere formaties en meer en goed opgeleide collega’s in vaste dienst te nemen; ruimere planningsnormen en meer ruimte in de dagprogramma’s; meer mogelijkheden om verlof op te nemen; geen taken erbij en minder administratieve lasten; minder meerpersoonscellen; en een herijking van het functiegebouw. Het werk is de laatste jaren steeds zwaarder geworden, de functiebeschrijvingen zijn verouderd en de waardering niet meer up to date, als de FNV.

Minister Dekker heeft aangekondigd met de bond in gesprek te gaan. ‘Dat is positief’, zegt Koenen, ‘maar veel belangrijker is het dat er echte maatregelen worden genomen om de werkdruk naar beneden te krijgen en de veiligheid voor de medewerkers te vergroten. Dekker zegt bijvoorbeeld dat de formatie op orde is. Hij erkent tegelijkertijd dat de werkdruk te hoog is. Deze twee gaan niet samen. Als de werkdruk te hoog is, is de formatie dus te klein berekend. Dat is ónze waarheid. De maatregelen die de afgelopen twee jaar zijn genomen, helpen niet. Dat is een harde en pijnlijke conclusie. Het geld is dus niet genoeg besteed aan het aannemen van mensen in vaste dienst. Wij blijven strijden voor meer veiligheid en een lagere werkdruk voor het personeel. Als FNV nemen wij met ons rapport duidelijk het voortouw.’

NIET DE ENIGE

Is Krijnen de enige met deze ervaringen, of leeft het werkdrukgevoel breder? Dat vroeg ook de Bedrijfsledengroep (BLG) van FNV Overheid zich af, waar Krijnen als kaderlid onderdeel van uitmaakt. Besloten werd een nieuwe werkdrukmeting uit te voeren. Ruim 1.500 DJI-medewerkers namen daaraan deel, zowel personeel dat met gedetineerden werkt als ondersteunend personeel. De uitkomsten laten zich niet moeilijk raden: de werkdruk was zelfs verder toegenomen tot ongezonde proporties.

‘Je kunt gerust stellen dat wij een zwaar beroep hebben’, vindt Krijnen. ‘Daar zou de werkgever rekening mee moeten houden. Omdat het zo zwaar en gecompliceerd is, willen maar weinig mensen bij DJI werken. Dus dien je er alles aan te doen om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Maar hoe je dat? Met geld natuurlijk, zodat je goede salarissen kunt betalen. Maar ook met aandacht voor de mens op de werkvloer, voor diens noden en wensen. Hoe dat dan precies moet, moeten de hr-deskundigen maar vertellen. Ik weet alleen dat er nu hoe dan ook iets moet gebeuren.’

OUDE GARDE

In de aanpak van de werkdruk ziet Krijnen ook een rol weggelegd voor “de oude garde”, de ervaren DJI-medewerkers. ‘Zij kunnen heel goed jonge mensen inwerken. Zij kunnen hen de benodigde penitentiaire scherpte bijbrengen. Als ik directeur van DJI was, zou ik hiervoor de opdracht geven. Er is binnen de dienst zoveel kennis en ervaring, die mag je niet verloren laten gaan.’

Een andere oplossing zou volgens hem kunnen zijn ‘terug naar de basis’. Daarmee bedoelt hij ‘standaardprocedures heel langzaam opbouwen en niet direct beginnen met therapieën. Dus eerst kijken wat iemand aan kan, welke mate van vrijheden bijvoorbeeld. En dat dan heel stapsgewijs uitbreiden. Ik weet alleen niet of dat een dergelijke arbeidsintensieve aanpak nog wel past in deze tijd.’

Met dit laatste slaat Krijnen de spijker op de kop. De vraag is namelijk welke keuzes er worden gemaakt. Voor een goed functionerend penitentiair apparaat waarbinnen ook de medewerkers goed uit de voeten kunnen, of voor (weinig) geld? Deze vraag heeft FNV Overheid nu neergelegd bij de minister.

THEO KRIJNEN ZIET VOOR AANPAK WERKDRUK OOK EEN ROL VOOR 'DE OUDE GARDE'

Deel deze pagina