SOCIAAL WERKBEDRIJF

‘WEDEKA NIET SLUITEN, MAAR VERBETEREN’

Tekst Ronald de Kreij Beeld Anneke Lieberom, FNV

ELANDA DE BOER: ‘GROTE ZORGEN OVER DEZE KWETSBARE GROEP WERKNEMERS’

Een nieuw hoofdstuk in het boek van de FNV over de wens van de bond om te komen tot sociaal ontwikkelbedrijven voor mensen met een arbeidsbeperking. In het noorden van het land dreigt sociaal werkbedrijf Wedeka te worden gesloten. Niet doen, zegt de FNV. Kijk nu eerst even verder alvorens al te ingrijpende stappen te zetten.

Dat was eindelijk weer even goed nieuws. Op 4 januari dit jaar gingen de medewerkers van sociaal werkbedrijf Wedeka op alle afdelingen weer aan de slag. Gefaseerd, dus niet allemaal tegelijk, maar toch. Dat klonk beter dan de laatste berichten uit 2020, waarin melding werd gemaakt van enkele tientallen coronabesmettingen onder de werknemers. Omdat daarna nieuwe meldingen uitbleven, werd besloten tot hervatting van de werkzaamheden. Was er nog maar méér goed nieuws, zal menigeen van de ruim 1.500 Wedeka-medewerkers, de vele werkzoekenden met een arbeidsbeperking en de ongeveer 100 man ondersteunend personeel hebben gedacht. Maar dat was er niet en is er helaas nog steeds niet. Althans, niet op het moment van schrijven van dit artikel.

ONZEKERE TOEKOMST

Vanwege financiële tekorten wordt het voortbestaan van Wedeka bedreigd en is de toekomst van alle medewerkers onzeker. Er lopen nog onderzoeken naar verschillende opties voor de toekomst van het sociaal werkbedrijf. Gaat Wedeka onder aangepaste bedrijfsvoering verder? Kiezen de verantwoordelijke gemeenten Borger-Odoorn, Midden-Groningen, Stadskanaal, Veendam en Westerwolde voor opsplitsing? Samenwerking met andere partners? Of is afbouwen de beste optie? Volgens de directie en het Dagelijks Bestuur van Wedeka staan alle opties nog open.

BIJZONDERE KERSTWENS

Eind 2020 stuurde de FNV de vijf gemeenten achter Wedeka een bijzondere kerstwens. Met een e-card drukte de bond de partijen op het hart om het sociaal werkbedrijf vooral niet te sluiten, maar om te vormen tot een sociaal ontwikkelbedrijf. Dit onder het motto: verbeter Wedeka, in plaats van het te ontmantelen.

Wedeka kampt met toenemende verliezen, vooral vanwege aanhoudende bezuinigingen opgelegd vanuit de Rijksoverheid. Dit betekent dat de gemeenten er zelf geld bij moeten leggen uit de eigen middelen, maar deze financiële last kunnen zij naar eigen zeggen niet dragen. De FNV vindt dit echter geen reden om het sociaal werkbedrijf daarom maar te sluiten of op te splitsen. Een besluit hierover zou begin dit jaar worden genomen.

Elanda de Boer, bestuurder van FNV Sociale Werkvoorziening: ‘Wij hebben grote zorgen over de werknemers. Werk draagt bij aan een zelfstandig en gelukkig leven met structuur. Bij Wedeka hebben de medewerkers met een arbeidsbeperking het nu goed. Er zijn veel verschillende werksoorten, waardoor ze op een passende plek zitten. Maar nu verkeert deze kwetsbare groep in grote onzekerheid. Velen van hen voelen zich al eenzaam en onzeker nu ze thuiszitten door corona. En dan hebben ze ook nog grote zorgen over wat er met hun baan gaat gebeuren. Wij hebben de gemeenten in onze digitale kerstkaart iets meegegeven om te overdenken in de dagen rond Kerstmis. Als zij straks een besluit nemen over Wedeka, weten ze dan zeker dat ze alles goed kunnen regelen voor de werknemers?’

PASSEND WERK

De FNV-bestuurder doelt met haar woorden op passend ander werk met de bijbehorende benodigde goede begeleiding. Ook vraagt zij zich af of er straks nog steeds een goede plek is voor beschut werk. ‘Is er dan nog aandacht voor de ontwikkeling van de mensen? En wat gebeurt er met de enorme hoeveelheid kennis en ervaring die in meer dan vijftig jaar tijd is opgebouwd bij Wedeka? Als de gemeenten er niet zeker van zijn dat ze al deze dingen zelf beter en goedkoper kunnen organiseren, dan moeten ze nog maar eens bij zichzelf te rade gaan. Er zijn immers nog maar heel weinig gemeenten die hierin zijn geslaagd.’

Wedeka is op dit moment de grootste werkgever in Oost-Groningen en heeft vestigingen in Stadskanaal, Veendam en Ter Apel. Van verpakken, elektronica, metaal- of houtwerkzaamheden, weg- en waterbouw, detachering tot groenwerkzaamheden; Wedeka heeft het allemaal. De Boer: ‘Er staat al een mooie organisatie die heeft bewezen dat mensen aan het werk worden geholpen en worden begeleid. De investeringen die ooit zijn gedaan, mogen niet om zeep worden geholpen.’

SOCIAAL ONTWIKKELBEDRIJF

De FNV wil dat Wedeka wordt omgevormd tot sociaal ontwikkelbedrijf. De Boer: ‘Daarmee zet je het belang van de medewerkers voorop. Zij krijgen een springplank naar een baan bij een “gewone” werkgever en hebben een vangnet voor als het even niet lukt.’

Het Dagelijks Bestuur van Wedeka belooft de medewerkers dat er ook in de toekomst een passende werkplek voor iedereen is. Maar of dat waargemaakt kan worden, is volgens De Boer nog maar de vraag. ‘We hebben dit inmiddels landelijk vaak genoeg meegemaakt om te weten dat gemeenten zich daarbij vergissen in de complexiteit van het naar en tijdens werk begeleiden van deze kwetsbare doelgroep.’

HAALBARE KOSTEN

De FNV pleit al ruim twee jaar voor een wettelijk recht op begeleiding naar en tijdens werk voor mensen met een beperking vanuit de Participatiewet. De bond heeft doorgerekend wat het kost om dit te doen via sociale ontwikkelbedrijven. Dat blijkt goed haalbaar. Het gaat kort gezegd om een extra investering van gemiddeld 2.000 euro per persoon die aan het werk wordt geholpen en gehouden. Hoe groot de totale investering is, hangt af van het aantal mensen dat recht op werk krijgt. Daarnaast is er extra geld nodig om te komen tot fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden voor deze kwetsbare groep. De onderhandelingen voor een dergelijke cao lopen op dit moment nog.

Dankzij een intensieve lobby van de FNV hebben meerdere politieke partijen in de Tweede Kamer het voorstel van de bond overgenomen. CDA en SP hebben er zelfs een initiatiefnota op gemaakt en middels een aangenomen motie heeft een meerderheid van de Tweede Kamer zich achter de visie in de initiatiefnota geschaard. ‘Hopelijk gaat het nu eindelijk lukken om de ruim 100.000 mensen met een arbeidsbeperking, die nu nog aan de kant staan, aan het werk te helpen’, aldus De Boer. ‘Zeker nu de coronacrisis zorgt voor guur weer op de arbeidsmarkt.’

DE FNV WIL DAT WEDEKA WORDT OMGEVORMD TOT SOCIAAL ONTWIKKELBEDRIJF

Medewerkers van Wedeka aan het werk.

Deel deze pagina