COLUMN

MIEKE

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog, schrijfster en columniste. Ze verbindt actuele maatschappelijkekwesties met ontwikkelingen in de samenleving als geheel en is bekend van haar boek Alles over pesten (2014) en haar columns en artikelen op Sociale Vraagstukken.

Vorig jaar, in 2019 dus, toen we nog in zalige onwetendheid verkeerden over wat ons te wachten stond, bleek uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat bijna 1 op de 10 Nederlanders zich sterk eenzaam voelde en nog eens een kwart van de Nederlanders zich enigszins eenzaam voelde. Bij elkaar dus ongeveer 1 op de 3 mensen die met gevoelens van eenzaamheid kampte.

Eenzaamheid kan natuurlijk gaan over puur alleen zijn. Geen mensen zien, geen of nauwelijks een sociaal netwerk hebben omdat je partner overleden is, vrienden zijn weggevallen of ver weg wonen, je nieuwe buren druk zijn met werk en gezin. Maar het gaat ook over je alleen voelen, ook in eventueel gezelschap. Omdat je je anders voelt, onbegrepen. Omdat je weliswaar mensen spreekt, maar geen emotionele verbinding en erkenning voelt. Het is een probleem van verbinding, maar ook van bestaansrecht.

En toen kwam dus de coronacrisis, waarin onze mogelijkheden tot contact ernstig werden beperkt en een groot risico met zich meebrengen. Als mensen zijn we sociale wezens, gewend om in groepen te leven. Aanraken en nabijheid zijn biologische behoeften, afgewezen of buitengesloten worden kunnen fysiek pijn doen. Maar met het onzichtbare virus zijn anderen nu potentieel gevaarlijk, of ben jij zelf een mogelijke bedreiging voor anderen.

Geen wonder dat sommige groepen nu extra worden getroffen door eenzaamheid. Natuurlijk de ouderen in verpleeghuizen, waar bezoek soms tijdenlang niet mogelijk was. Ook alleenwonende ouderen, bij wie familiebezoek wegviel en clubjes niet meer doorgaan. Maar ook jongeren die hun studie vanuit huis of kamer doen en niet meer samen met leeftijdgenoten in de collegebanken zitten. Hun studie is een eenzame schriftelijke cursus geworden.

Gelukkig beschikken we over moderne communicatiemiddelen. We kunnen via internet contact houden, elkaar ook werkelijk zien. En we kunnen natuurlijk ook brieven en kaarten sturen of de telefoon pakken. Of eens een bloemetje of cadeautje sturen, een pan eten op de stoep zetten. Tijdens de eerste golf van corona zag je deze zorg voor elkaar heel groot worden. Dat gaf een gevoel van solidariteit. Maar de politieke stress is enorm toegenomen. Mensen zijn het oneens, boos op elkaar, zien elkaar als vijand. Dit is een enorme bedreiging voor ons gevoel van bestaansrecht en saamhorigheid. Besef dat we allen mens zijn, en blijf contact houden. Voor de ander, maar ook voor jezelf.

Mieke van Stigt

Deel deze pagina