GEFIKST

NIEUWE OR VOOR ASML

Poging om verkiezingen uit te stellen mislukt

Tekst Bart Speleers Illustratie Gijs Kast

Door corona moeten de verkiezingen voor een nieuwe ondernemingsraad bij ASML worden uitgesteld, vindt de or. FNV-leden vinden de argumenten voor uitstel onzinnig en vermoeden een dubbele agenda. Zij komen met succes in verzet.

Het is maart, de coronacrisis is net losgebarsten en het land gaat in lockdown. Bedrijven en hun medewerkers zoeken naar wegen om de boel draaiende te houden. Ook bij chipmachinefabrikant ASML gebeurt dat. Personeel werkt zoveel mogelijk thuis en communiceert via internet, net als de rest van werkend Nederland. Bij ASML loopt dat al snel soepeltjes. De gevolgen van de crisis lijken mee te vallen voor het Veldhovense bedrijf; de fabriek draait op volle toeren.

GEEN COMPUTER

Toch meldt de ASML-ondernemingsraad aan het begin van de pandemie dat de verkiezingen voor een nieuwe or in november worden uitgesteld. Volgens de or kunnen kandidaten door corona niet goed campagne voeren en zijn er werknemers die thuis geen computer hebben, en dus niet mee kunnen doen aan de verkiezingen.

Willem Meijs (65), senior electrical engineer bij ASML, is verbaasd. ‘De argumenten van de or zijn onzinnig. Welke ASML-medewerker heeft nou geen computer thuis?’ Bovendien mág een or verkiezingen volgens de wet niet uitstellen, zegt FNV-lid Meijs. En dan speelt nog mee dat acht van de 23 or-leden voortijdig zijn opgestapt. ‘Zo’n gehavende ondernemingsraad kan dan toch geen besluiten meer nemen?’

DUBBELE AGENDA?

Het FNV-lid denkt dat de or uitstel van de verkiezingen wil vanwege heel andere redenen. Meijs: ‘ASML wil uit de cao Metaalelektro stappen en een bedrijfscao afsluiten en de or wil daarover onderhandelen. Maar dat is een taak van de vakbonden, niet van de ondernemingsraad. Ik vermoed dat de huidige or met uitstel van de verkiezingen tijd wil winnen om met de directie die bedrijfscao af te sluiten. Een cao waarvan je je kunt afvragen of die gunstig is voor de medewerkers. Deze or kijkt meer naar de belangen van de onderneming dan naar die van de werknemers.’

GEVANGENIS

Over het besluit de verkiezingen uit te stellen wordt het personeel niet gehoord en de vakbonden FNV en CNV stemmen er ook niet mee in. Toch drukt de or het uitstel door. De vakbondsleden brengen via mail en onlineplatform Yammer hun collega’s op de hoogte van de voornemens van de or en leggen hen uit wat dit voor het personeel kan betekenen.

Meijs bespreekt de situatie ook met expats, de buitenlandse medewerkers bij ASML. ‘Een Chinese expat reageerde geschokt: “Zo mag je niet tegen je baas doen. Straks komt het leger en worden we in de gevangenis gegooid”.’ Meijs lacht. ‘Ik leg dan uit hoe het in Nederland werkt en neem hun angst weg.’

DIGITAAL VERZET

Honderden ASML’ers reageren op de oproep van de FNV’ers om bij de ondernemingsraad met e-mails protest aan te tekenen tegen het uitstel van de verkiezingen. Zij wijzen de or erop dat ze geen mandaat van de medewerkers hebben en dat de democratische rechten van de werknemer worden geschonden.

De or houdt voet bij stuk, maar haalt bakzeil bij de rechtszaak die FNV en CNV namens de leden aanspannen. De rechter benadrukt in z’n vonnis de werknemersrechten en sommeert de or onmiddellijk verkiezingen uit te schrijven.

Van 14-31 december vinden de verkiezingen voor de nieuwe or plaats. ‘Ik hoop dat de samenstelling en de koers van de or door de verkiezingen verandert’, zegt Meijs. ‘Zodat de werknemers weer echt vertegenwoordigd worden.’

Deel deze pagina